Yn enw'r Tad, a'r Mab, a'r Ysbryd Glân. Grace a heddwch boed gyda chi oddi wrth Dduw ein Tad a'r Arglwydd Iesu Grist.
Arglwydd, trugarha wrthym. Crist, trugarha wrthym. Arglwydd, trugarha wrthym.
Mae’r Llyfr y Datguddiad yn cychwyn heddiw gyda delwedd sy’n taro at galon pob un ohonom sydd erioed wedi teimlo bod y byd yn rhy gymhleth, neu’n rhy drom, i’w ddeall. Mae Ioan yn gweld sgrôl, wedi’i selio â saith sêl, yn llaw’r Un ar yr orsedd. Mae’n sgrôl sy’n cynnwys hanes y byd, dyfodol y cread, a’r cyfanwaith y mae Duw wedi’i drefnu. Ond mae Ioan yn wylo. Mae’n wylo oherwydd ei fod yn gweld bod y sgrôl yn aros ar gau. Nid oes neb yn y nefoedd, ar y ddaear, na than y ddaear yn ddigon teilwng i’w hagor.
Mae’r dagrau hynny yn dagrau y mae llawer ohonom yn eu hadnabod. Pan rydym yn edrych ar y byd, neu ar ein bywydau ein hunain, ac yn gweld dryswch, neu golled, neu ddyddiau sy’n ymddangos fel petai’n ddiystyr, rydym yn teimlo fel Ioan. Rydym yn chwilio am rywun i roi ystyr i’r cyfan. Rydym yn chwilio am rywun i agor y sgrôl a dangos i ni pam fod pethau fel y maent. Ond yna, daw’r newyddion da: 'Peidiwch ag wylo. Y Llew o lwyth Jwda... sydd wedi buddugoli.'
Ac yn lle Llew nerthol, beth mae Ioan yn ei weld? Mae’n gweld Oen. Nid unrhyw Oen, ond 'Oen a oedd yn ymddangos fel petai wedi’i ladd.' Mae’r Oen hwn yn sefyll yng nghanol yr orsedd. Mae ganddo saith corn a saith llygad—delwedd o allu a gwybodaeth ddwyfol. Ond yr hyn sy’n bwysig yw hyn: yr Oen sydd wedi’i aberthu yw’r unig un sy’n gallu agor y sgrôl. Nid trwy rym y byd y mae Duw yn llywodraethu, ond trwy’r aberth o gariad. Mae’r Oen yn cymryd y sgrôl, ac mae’r nefoedd gyfan yn canu cân newydd. 'Teilwng wyt ti... oherwydd cefaist dy ladd, a phrynaist i Dduw, â’th waed, bobl o bob llwyth a thafod.'
Pan feddyliaf am Benjamin, rwy’n meddwl am y chwilfrydedd anhygoel hwnnw a ddiffiniodd ei fywyd. Cofiwch y bachgen hwnnw a oedd yn caru awyrennau, y bachgen a oedd yn eistedd gyda’i dad yn y meysydd awyr, yn edrych i’r awyr gyda’r gobaith o weld y Boeing 737 hwnnw’n codi. Roedd gan Ben feddwl mor ddisglair, mor awyddus i ddeall sut mae’r byd yn gweithio—o’r codio ar GitHub i’r cynlluniau ar gyfer ei 'con chim airlines'. Roedd ganddo’r math o feddwl a oedd bob amser yn chwilio am ystyr, bob amser yn ceisio agor y sgrôl, os mynnwch, i ddeall y byd yn ddyfnach.
Ond mae’n rhaid i ni fod yn onest am y boen. Mae Iesu yn yr Efengyl heddiw yn agosáu at Jerwsalem. Mae’n edrych ar y ddinas ac yn wylo. 'Pe baet ti ond yn gwybod, ar y dydd hwn, y pethau sy’n perthyn i’th heddwch!' Mae Iesu’n gweld y dinistr sydd i ddod, y cerrig sydd i gael eu chwalu. Mae’n gweld y boen. Ac mae’n wylo. Mae’n bwysig iawn inni ddeall hyn: nid yw Iesu’n sefyll ar wahân i’n dagrau. Mae’n wylo gyda ni. Pan fydd y cartref yn teimlo’n dawel, pan fydd y cadeiriau yn wag, pan fydd y cof am Ben yn dod fel ton o hiraeth, mae Iesu yno. Mae’n wylo gyda chi, Alan, Thao, a Ryan. Nid yw’n cynnig esboniadau rhesymegol; mae’n cynnig ei hun. Mae’n cynnig ei bresenoldeb.
Mae’n rhaid inni beidio â bod ofn y dagrau hynny. Mae’r dagrau yn dystiolaeth o’r cariad enfawr a rennoch chi gyda Benjamin. Nid yw Duw yn gofyn i chi fod yn gerrig, na bod yn gryf bob amser. Mae’n gofyn i chi fod yn onest, fel y mae Ioan yn onest yn ei alar, ac fel y mae Iesu yn onest yn ei alar dros Jerwsalem. Mae’r cariad hwnnw’n ddiogel yn nwylo’r Tad. Mae Ben yn ddiogel hefyd. Mae’n rhan o’r 'teyrnas o offeiriaid' y mae’r Salm yn sôn amdani. Mae’n rhan o’r dorf sy’n canu’r gân newydd o flaen yr Oen.
Ryan, fy mrawd anwyl, rwy’n siarad â thi heddiw. Rydych chi a Ben wedi rhannu cymaint o deithiau, cymaint o fydoedd a breuddwydion gyda’n gilydd—o’r rholer-coasters hynny yn eich breuddwydion i’r holl gynlluniau am awyrennau. Pan fyddi di’n teimlo’n unig, neu pan fydd y cof yn mynd yn ôl at y chwerthin a’r teithiau a gawsom, cofiwch nad yw dy frawd wedi diflannu o’r daith hon. Mae ei wên, ei ysbrydoliaeth, a’r cariad hwnnw sy’n cysylltu’r teulu hwn yn parhau i ddisgleirio yn dy galon. Parha i fod yn ddewr, parha i edrych ar y byd gyda’r un chwilfrydedd a chariad a ddaeth mor naturiol iddo ef. Mae Ben yn edrych arnat ti gyda balchder mawr, ac mae’n aros amdanoch chi oll yn nhŷ’r Tad.
I bawb ohonoch sy’n gwrando heddiw, ac sy’n cario baich yn eich calonnau, rwyf am ddweud hyn wrthych yn dyner iawn: nid ydych ar ben eich hun. Rydych chi wedi caru gyda phopeth a allai calon ddynol ei ddal. Mae’r cariad hwnnw wedi’i dderbyn yn llwyr gan Dduw, ac mae’n byw yn ei bresenoldeb tragwyddol. Mae Ben yn ddiogel, yn gwenu, ac yn gweithio fel angel yn y wledd nefol. Peidiwch â bod ofn y dyfodol. Mae’r Arglwydd yn dweud wrthych chi: 'Peidiwch ag wylo.' Mae’r lawenydd hwnnw’n aros amdanoch chi.
Beth allwn ni ei gario allan drwy’r drws heddiw? Cymerwch un foment i wneud gweithred fach o garedigrwydd ddistaw i rywun arall mewn cof am Benjamin. Efallai mai gair caredig yw hwnnw, efallai mai gweddi ddistaw dros rywun arall, efallai mai dim ond bod yn bresennol i rywun sy’n unig. Mae’r holl weithredoedd hyn yn rhan o’r dorf o saint y mae Crist yn ei ddal at ei gilydd. Ac wrth i chi gamu allan i olau’r dydd, gadewch i heddwch Duw lenwi eich calonnau, gan wybod fod y cariad yn dragwyddol a bod Ben yn aros amdanoch chi. Amen.
For the intentions entrusted to Ben on our prayer wall:
Ar orchymyn y Gwaredwr ac wedi ein ffurfio gan ddysgeidiaeth ddwyfol, fe hyfwn ddweud:
Ein Tad, yr hwn wyt yn y nefoedd, sancteiddier dy Enw; deled dy deyrnas; gwneler dy ewyllys, ar y ddaear megis yn y nefoedd. Dyro i ni heddiw ein bara beunyddiol; a maddau i ni ein dyledion, megis y maddeuwn ninnau i’n dyledwyr; ac nac arwain ni i brofedigaeth, eithr gwared ni rhag drwg. Amen.
Boed i'r Arglwydd ein bendithio, ein cadw rhag pob drwg, a'n harwain i fywyd tragwyddol. Amen.
✝ Boed i Dduw Hollalluog eich bendithio: Y Tad, a’r Mab, a’r Ysbryd Glân. Amen.